Program

BLOK NAUKI | BLOK KULTURY

PIĄTEK, 11.09.2026 | Klaster Edukacji

15:00 – 15:45 | Spotkanie | Moja ścieżka do gwiazd. Debiut pisarza science fiction

Uczestnicy: Magdalena Banduła, Michał Kłodawski, Mariusz Kochański
Organizator: Polska Fundacja Fantastyki Naukowej

Debiut na rynku powieści science fiction to nie tylko literackie spełnienie, ale często też pasmo wyzwań organizacyjnych, emocjonalnych i rynkowych. Pytanie o to, czy lepiej wydawać samemu, czy szukać wsparcia u wydawcy, dziś nie ma jednej dobrej odpowiedzi. Podczas spotkania swoimi doświadczeniami podzielą się pisarze, którzy przeszli tę drogę zarówno poprzez self publishing, jak i przy wsparciu zewnętrznego wydawcy. Opowiedzą o pierwszych kontaktach z branżą, o motywacjach stojących za wyborem danej ścieżki oraz o tym, jak po premierze oceniają swoje decyzje. W drugiej części głos zostanie oddany słuchaczom. Będą oni mogli zadawać pytania, a także usłyszeć praktyczne rady dotyczące edycji, promocji, budowania relacji z czytelnikami i radzenia sobie z krytyką.

SOBOTA, 12.09.2026 | Klaster Literatury

11:00 – 11:45 | Spotkanie | Problem Trzech Ciał w perspektywie inżyniera i pisarza

Uczestnicy: dr inż. Tomasz Barciński, Rafał Kosik
Organizator: Polska Fundacja Fantastyki Naukowej

Liu Cixin w „Problemie trzech ciał” buduje wizję pierwszego kontaktu, w której obca cywilizacja nie przynosi przesłania ani pokoju, ani wojny w znanym nam znaczeniu, lecz egzystencjalne zagrożenie wynikające z samej zimnej logiki wszechświata. W tej przestrzeni między fizyką a filozofią spotykają się dwie odmienne perspektywy, inżynier przyzwyczajony do traktowania praw przyrody jako punktu wyjścia do projektowania rozwiązań oraz pisarz, dla którego te same prawa stają się kanwą do zadawania pytań o kondycję człowieka. Rozmowa toczyć się będzie wokół tego, jak chiński autor przekształca naukowe koncepcje w literackie narzędzia, gdzie kończy się fizyczna możliwość, a zaczyna spekulacja i co jego trylogia mówi o naszym lęku przed kosmosem oraz nadziei, że mimo wszystko da się w nim odnaleźć jakieś światło. Punktem wyjścia do dyskusji stanie się też pytanie, czy skala i kosmiczny wymiar konfliktu przedstawionego w powieści nie czynią z niej bardziej traktatu o bezsilności człowieka niż opowieści o heroizmie, a tym samym, jak bardzo ta wizja rezonuje ze współczesnymi niepokojami o przyszłość naszej cywilizacji.

12:00 – 12:45 | Panel | Porozmawiajmy o Lemie. Mistrz w prywatnych wspomnieniach

Uczestnicy: Ewa Lipska, Michał Zych, Zbigniew Brzeziński (mod.)
Organizator: Polska Fundacja Fantastyki Naukowej

Stanisław Lem pozostawił po sobie nie tylko imponujący korpus tekstów, ale także bogactwo opowieści, anegdot i świadectw tych, którzy mieli okazję przebywać w jego obecności. Podczas spotkania osoby, które znały pisarza osobiście, podzielą się wspomnieniami wykraczającymi poza utrwalony wizerunek autora „Solaris”, przybliżając jego codzienne nawyki, warsztat pracy i metody radzenia sobie z natłokiem pomysłów, które nieustannie rodziły się w jego głowie. Rozmowa zejdzie na teren mniej oczywisty, dotykając tego, co go irytowało, jakie tematy potrafiły wyprowadzić go z równowagi, a także co potrafiło rozbawić go do łez, odkrywając przed słuchaczami człowieka pełnego sprzeczności, ironii i nieprzeciętnego poczucia humoru. Będzie to okazja, by spojrzeć na Lema nie jak na pomnikową postać polskiej fantastyki, lecz jak na żywego, błyskotliwego i nie zawsze łatwego w codziennych relacjach człowieka, którego prywatna twarz wciąż pozostaje dla wielu czytelników fascynującą zagadką.

13:00 – 13:45 | Panel | Dziesięć książek na ćwierć tysiąclecia – wyniki plebiscytu

Uczestnicy: dr hab. Aleksandra Klęczar, dr Marcin Kowalczyk, Piotr Gociek, Mariusz Kochański (mod.)
Organizator: Polska Fundacja Fantastyki Naukowej

Jubileusz 250-lecia polskiej fantastyki to nie tylko okrągła rocznica, lecz przede wszystkim świadectwo nieprzerwanej żywotności gatunku, który od czasów Mikołaja Doświadczyńskiego przypadków nieustannie podejmuje intelektualne wyzwania swoich czasów. Podczas panelu ogłoszone zostaną wyniki plebiscytu, w którym czytelnicy wybrali dziesięć najważniejszych polskich powieści science fiction. Zaproszeni eksperci, literaturoznawcy oraz krytycy, podzielą się swoimi refleksjami na temat wyróżnionych dzieł. Dyskusja skupi się wokół tego, co w polskiej fantastyce naukowej okazało się najbardziej istotne, które z wizji przyszłości przetrwały próbę czasu, a także jakie diagnozy społeczne i filozoficzne zawarte w wybranych utworach wciąż pozostają aktualne wobec współczesnych wyzwań. Będzie to okazja do spojrzenia na dorobek rodzimej literatury spekulatywnej nie przez pryzmat subiektywnych preferencji, lecz jako na wspólne dziedzictwo kształtujące wyobraźnię kolejnych pokoleń, a zarazem głos w dyskusji o tym, które historie i idee zasługują na miano kanonu science fiction.

PRZERWA OBIADOWA

Po kulturowych eksploracjach nadchodzi czas na badania terenowe nad kreatywnością. Foyer i dziedziniec Pałacu Potockich stanie się obszarem eksperymentów łączących wiedzę, skojarzenia i opowieści, a stoliki z kawą będą idealnym stanowiskiem do prowadzenia dialogów porównawczych między fikcją a rzeczywistością. Chętni będą mogli również wziąć udział w quizach i konkursach. Na zwycięzców czekają książki, które z pewnością zainspirują do dalszych literackich podróży. Nagrodą główną jest nowoczesny czytnik SOLARIS od InkBOOK, czyli technologiczny spadkobierca „optonów” i „lektonów”, czyli przenośnych bibliotek, które Stanisław Lem przewidział już w powieści Powrót z gwiazd. Przerwa to także moment na wymianę inspiracji, szkicowanie nowych pomysłów fabularnych i zacieśnianie relacji towarzyskich. Zapraszamy do udziału w tej kontrolowanej, a zarazem twórczo nieprzewidywalnej fazie regeneracji wyobraźni.

SOBOTA, 13.09.2025 | Klaster Sztuk Audiowizualnych

16:00 – 16:45 | Spotkanie | Wizje cyberpunku w popkulturze, a współczesna recepcja fotograficzna

Uczestnicy: Adam Fietkiewicz, Wojciech Gunia
Organizator: Polska Fundacja Fantastyki Naukowej

Cyberpunk od dekad pozostaje jedną z najbardziej wpływowych estetyk wyobraźni zbiorowej, kształtując nie tylko literaturę i film, ale także sposób, w jaki postrzegamy relację między człowiekiem a technologią. Rozmowa podejmie ten temat z perspektywy artystycznej, w której fotografowie opowiedzą o wizualnym języku wysokich kontrastów, neonowych świateł i deszczowych ulic metropolii, oraz popkulturowej, gdzie omówione zostaną charakterystyczne elementy cyberpunkowego obrazowania, takie jak dominacja błękitu i pomarańczy w gradacji barw, wszechobecne światła reklam, surowe betonowe faktury oraz zawieszone w kadrze zagubienie jednostki w labiryncie miasta. Zastanowimy się również, czy estetyka ta wciąż ma moc opisywania rzeczywistości, czy raczej stała się już jedynie stylistycznym cytatem, a także jakie zabiegi formalne, od gry światłem i perspektywą po kadrowanie, pozwalają współczesnym fotografom oddawać charakterystyczny dla tego nurtu klimat technologicznego napięcia. Dyskusja dotknie także pytania, w jakim stopniu stylizacja na cyberpunkową wizję jest świadomym nawiązaniem do kanonu, a w jakim rejestracją rzeczywistych przestrzeni wielkich miast, które zaczynają przypominać scenerie z futurystycznych opowieści.

NIEDZIELA, 13.09.2026 | Klaster Mediów Cyfrowych i Gier

10:00 – 10:45 | Prezentacja | Lem Knowledge Graph, czyli wszystko, co chcielibyście wiedzieć o Lemie w jednym miejscu

Uczestnicy: dr hab. Jakub Gomułka, dr Szymon Kukulak, dr Wiktor Jaźniewicz
Organizator: Projekt Flagowy CHExRISH ID.UJ

W ostatnich kilku dziesięcioleciach prowadzone były prace nad tworzeniem katalogów i baz informacji o publikacjach Stanisława Lema. „Lem Knowledge Graph” to najnowszy tego rodzaju projekt. Docelowo, baza będzie gromadzić informacje bibliograficzne o możliwie wszystkich wydaniach światowych powieści, opowiadań, wierszy, esejów, wywiadów i wszelkich innych tekstów Lema, a także informacje o adaptacjach. Będzie również zawierać rozbudowane informacje o treściach tych tekstów, ich tematyce, pojawiających się w nich osobach, odkryciach, technologiach – zarówno rzeczywistych jak fikcyjnych. Częścią LKG będzie również szczegółowy katalog korespondencji Lema. W trakcie panelu twórcy LKG będą dyskutować o aktualnym stanie projektu, docelowym kształcie tworzonej bazy i jej możliwych zastosowaniach.