Program

BLOK NAUKI | BLOK KULTURY

PIĄTEK, 11.09.2026 | Klaster Edukacji

15:00 – 15:45 | Wykład | Szkoła jako habitat przyszłości. Dlaczego edukacja potrzebuje science fiction

Prowadzący: dr Tomasz Książczyk
Organizator: Kosmiczna Baza Edukacyjna KoBaE

W edukacji konwencja science fiction nie jest jedynie atrakcyjną dekoracją, lecz stanowi narzędzie projektowania doświadczeń, dzięki któremu uczniowie mogą ćwiczyć myślenie o przyszłości, odpowiedzialności, technologii i granicach człowieczeństwa. W świecie sztucznej inteligencji, kryzysu klimatycznego, eksploracji kosmosu i gwałtownych zmian społecznych szkoła nie może ograniczać się do przekazywania wiedzy o tym, co już było. Powinna stawać się bezpiecznym laboratorium możliwych światów. Prowadzący, łącząc doświadczenia nauczyciela biologii i astronomii, trenera dydaktyki aktywnej, astrobiologa, astronauty analogowego, ambasadora edukacji kosmicznej oraz współtwórcy Kosmicznej Bazy Edukacyjnej KoBaE, wskaże, jak narracje science fiction mogą zamieniać lekcję w misję badawczą. Przykład misji analogowej, symulacji księżycowych, pracy z łazikami, doświadczeń z niesporczakami, biologii molekularnej, hydroponiki, fluorescencji i edukacji kosmicznej pokazują, że uczniowie najgłębiej uczą się wtedy, gdy mogą wejść w rolę badaczy, konstruktorów i odpowiedzialnych projektantów przyszłości.

SOBOTA, 12.09.2026 | Klaster Cybernetyki

10:00 – 10:45 | Wykład | Drony na wojnie – od zdalnego sterowania do pełnej autonomii

Prowadzący: TBA

Współczesne pole walki nieodwracalnie zmieniają maszyny pozbawione załóg, które w ciągu dwóch dekad przeszły drogę od eksperymentalnych prototypów do fundamentów doktryn obronnych największych armii świata. Przeanalizujemy obecny stan wdrożenia bezzałogowych systemów lądowych, powietrznych i morskich, omawiając ich rzeczywisty potencjał taktyczny oraz ograniczenia wynikające z komunikacji, logistyki czy odporności na zakłócenia. Kluczową osią rozważań będzie gradacja poziomów autonomii: od systemów zdalnie sterowanych przez operatora, przez maszyny podejmujące decyzje w ograniczonym zakresie, aż po konstrukcje zdolne do samodzielnego planowania działań w zmiennym środowisku bojowym. Szczególna uwaga zostanie poświęcona kierunkom rozwoju, w tym integracji sztucznej inteligencji na poziomie taktycznym, współpracy rojów bezzałogowców oraz rosnącemu znaczeniu systemów antydronowych. Przyjrzymy się również wyzwaniom etycznym i prawnym związanym z przekazywaniem maszynom uprawnień do użycia środków rażenia, wskazując na granice, których przekroczenie wymaga nie tylko nowych technologii, ale także nowych ram normatywnych.

12:00 – 12:45 | Panel | Guliwer i liliputy. Problem demokratycznej kontroli nad algorytmami 

Uczestnicy: dr Marcin Chmielowski, dr Kris Kaleta, dr Rafał Olszowski, Grzegorz Piątkowski (mod)
Organizator: Fundacja Wolności i Przedsiębiorczości

W 2026 roku coraz trudniej wierzyć w to, że technologia prowadzi do coraz lepszych ustrojów. Koncentracja władzy w rękach korporacji sprzęgniętych z państwem, wyklucza ich wzajemne szachowanie się. Dzieje się wprost przeciwnie, zamiast rywalizacji mamy ich współpracę. Pytaniem otwartym pozostaje, czy tak naprawdę musi być i czy możliwy do pomyślenia jeszcze jest technooptymizm. Mniej abstrakcyjne, lecz równie ważne, są również pytania o to, w jaki sposób i czy możliwa jest demokratyczna kontrola sprawowana nad cyfrowymi gigantami. Być może klucz leży w przełamaniu samego paradygmatu kontroli i skupieniu się na budowaniu zdecentralizowanej, odpornej na monopole infrastruktury cyfrowego świata, która z samej swojej natury rozprasza władzę zamiast ją kumulować.

13:00 – 13:45 | Panel | Cyberobronność w obszarze przestrzeni kosmicznej

Uczestnicy: płk Tadeusz Polanowski (MON), dr Michał Cholewa
Organizator: Polska Fundacja Fantastyki Naukowej

W miarę jak coraz więcej państw oraz podmiotów komercyjnych wkracza w erę kosmiczną, kluczowym wyzwaniem staje się zapewnienie bezpieczeństwa systemów orbitalnych przed cyber-zagrożeniami. Sztuczna inteligencja, z jednej strony narzędzie wspomagające autonomiczne operacje satelitarne i analizę danych, z drugiej zaś potencjalny wektor ataku lub przedmiot rywalizacji, wymaga zupełnie nowego spojrzenia na kształtowanie strategii obronnych w przestrzeni pozaziemskiej. W trakcie panelu nasi goście zastanowią się nad tym, jak należy projektować odporne architektury, jakie są granice autonomii w krytycznych misjach oraz czy możliwe jest wypracowanie międzynarodowych standardów ochrony infrastruktury orbitalnej. Rozmowa obejmie zarówno zagrożenia wynikające z rozwoju technologii kwantowych i uczenia maszynowego, jak i wyzwania etyczne związane z użyciem AI w kontekście militarnego wykorzystania przestrzeni kosmicznej.

PRZERWA OBIADOWA

Po sesjach teoretycznych czas na empiryczną weryfikację hipotez oraz networking. Foyer i dziedziniec Pałacu Potockich zamienią się w przestrzeń konwersacji, gdzie w naturalnych warunkach obserwować będzie można transfer szerokiego spektrum idei. Stoliki staną się stanowiskami dyskusji generujących nieoczywiste syntezy interdyscyplinarne. Dla umysłów spragnionych poznawczego treningu przewidziano quizy i konkursy. Na zwycięzców czekają publikacje, które dostarczą paliwa do kolejnych intelektualnych eksploracji. Nagrodą główną jest czytnik SOLARIS od InkBOOK, czyli technologiczny spadkobierca „optonów” i „lektonów” z powieści Stanisława Lema Powrót z gwiazd, udowadniający, że science fiction bywa skutecznym narzędziem foresightu. Przerwa to także optymalny moment na walidację koncepcji w nieformalnym gronie, wymianę preprintów bądź inicjowanie kooperacji badawczych. Zapraszamy do udziału w tej stochastycznej, lecz intelektualnie stymulującej fazie regeneracji kognitywnej.

SOBOTA, 13.09.2025 | Klaster Fizyki i AstroNomii

16:00 – 16:45 | Panel | Kto będzie budował polski sektor kosmiczny?

Uczestnicy: dr Joanna Pyrkosz-Pacyna, Łukasz Wilczyński (mod)
Organizator: Planet Partners

Krajowy sektor kosmiczny przechodzi transformację od dostawcy komponentów do twórcy własnych systemów, co wymusza redefinicję kierunków rozwoju i priorytetów inwestycyjnych. Obecnie największy potencjał dostrzega się w obszarach obserwacji Ziemi, technologii napędowych, systemów autonomicznych oraz miniaturyzacji instrumentów satelitarnych. Jednocześnie rośnie zapotrzebowanie na inżynierów mechanizmów kosmicznych, którzy za pięć i dziesięć lat będą musieli łączyć wiedzę z mechaniki, elektroniki, automatyki i inżynierii materiałowej z umiejętnością projektowania systemów odpornych na ekstremalne warunki przestrzeni kosmicznej. Dla osób rozpoczynających dziś studia kluczowe stają się kompetencje w zakresie analizy danych, uczenia maszynowego oraz pracy z oprogramowaniem krytycznym dla misji. Przedstawiciele przemysłu i środowiska akademickiego ocenią, czy obecne programy kształcenia nadążają za dynamicznymi potrzebami rynku, jakie luki kompetencyjne wymagają uzupełnienia oraz jakie formy współpracy między nauką a biznesem mogą skutecznie przygotować studentów do pracy w sektorze.

17:00 – 17:45 | Panel | Polski kosmos 2050: W stronę Księżyca i Marsa

Uczestnicy: TBA
Organizator: Polska Fundacja Fantastyki Naukowej

Minęła ponad dekada, odkąd Polska dołączyła do grona państw zdolnych do samodzielnego projektowania instrumentów satelitarnych. Dziś nasze firmy dostarczają komponenty do misji Europejskiej Agencji Kosmicznej, a na orbicie pracują już polskie satelity, od demonstratorów technologicznych po operacyjne systemy monitoringu Ziemi. Jednak kluczowe pytanie nie brzmi już, czy potrafimy być dostawcą, lecz czy potrafimy stać się twórcą własnych, autonomicznych systemów kosmicznych. Czy do 2050 roku zobaczymy polską rakietę nośną klasy orbitalnej? Czy zbudujemy bezzałogowy lądownik księżycowy zdolny do badań geologicznych i astrobiologicznych? A może będziemy mieć satelitę na orbicie Marsa, wspierającego komunikację i misje badawcze? Przedstawiciele polskiego sektora kosmicznego spróbują odpowiedzieć na to pytanie opierając się na faktach, budżetach, harmonogramach i realnych kompetencjach. Zastanowimy się, jakie warunki polityczne, przemysłowe i edukacyjne muszą być spełnione, by te aspiracje przestały być tylko spekulacją, a stały się realnym planem. Polska przestrzeń kosmiczna to już nie eksperyment, lecz rosnący ekosystem, w którym każdy sukces otwiera drzwi do kolejnych wyzwań.

18:00 – 18:45 | Panel | Biochemia obcego życia oraz co z niej wynika

Uczestnicy: dr hab. Michał Ponczek
Organizator: Polskie Towarzystwo Astrobiologiczne

Poszukiwanie życia poza Ziemią wymaga od nas odwagi opuszczenia ram węglowego szowinizmu i wyobrażenia sobie organizmów, których chemia oraz fizjologia mogą opierać się na krzemie, siarce, amoniaku czy ciekłych węglowodorach, a nie tylko na związkach węgla. W trakcie dyskusji zastanowimy się, jakie środowiska w Układzie Słonecznym i poza nim mogłyby sprzyjać takim alternatywnym biochemiom. Kluczowe pytanie dotyczy tego, co odkrycie takiego życia oznaczałoby dla nas samych, gdybyśmy musieli zrewidować podstawowe definicje organizmu żywego. Spróbujemy także ustalić, jakie narzędzia i strategie badawcze byłyby najbardziej obiecujące w wykrywaniu śladów tej obcej biologii. Wreszcie, zastanowimy się, jak samo istnienie takiego życia zmieniłoby nasze miejsce we wszechświecie, przekształcając dotychczasową narrację o wyjątkowości Ziemi w skromną opowieść o jednym z wielu możliwych sposobów na bycie żywym, a tym samym wpływając na nasze filozoficzne, etyczne i praktyczne podejście do eksploracji kosmosu.

NIEDZIELA, 13.09.2026 | Klaster Zrównoważonego Rozwoju

11:00 – 11:45 | Panel | Przeszłość która udaje przyszłość. Nostalgia jako projekt ustrojowy

Uczestnicy: dr Marcin Chmielowski, dr Agnieszka Urbańczyk, Paweł Majka, Grzegorz Piątkowski (mod)
Organizator: Fundacja Wolności i Przedsiębiorczości

Nostalgia to potężne paliwo polityczne, tym silniejsze, im na społeczeństwo mocniej oddziałuje szok przyszłości. Chęć powrotu do tego, co już znamy wydaje się wówczas naturalną reakcją na zbyt szybkie zmiany. Tyle że retrospektywne utopie, które wskazują nam proponenci „starych, dobrych czasów” są nieosiągalne. Nie dlatego, że są przeszłością. Dlatego, że nigdy nie istniały. Nostalgia w polityce to problem wykraczający poza zagadnienie algorytmizacji wyobraźni, choć mający z nim wyraźne sprzężenie zwrotne. Równie istotne są inne czynniki wśród których na pewno należy wymienić upadek myślenia utopijnego po II wś, kulturę remiksu, a także kryzys demograficzny państw Zachodu. Jakie diagnozy i sposoby radzenia sobie z tym problemem mogą proponować zwolennicy przyszłości, której jeszcze nie było i czy zwycięstwo z nostalgicznymi projektami jest w ogóle możliwe? Kluczowe wydaje się pytanie, czy da się zaproponować alternatywę równie chwytliwą emocjonalnie co wizje powrotu do rzekomo lepszego świata, lecz skierowaną w stronę tego, co dopiero może się wydarzyć, a nie ku temu, co bezpowrotnie minęło.

12:00 – 12:45 | Panel | Świat po Antropocenie. Ostatnie ślady naszego istnienia
Uczestnicy: dr hab. Mariusz Kędzierski, Adam Błażowski, Michał Protasiuk
Organizator: Stowarzyszenie WePlanet

Wyobraźmy sobie Ziemię bez ludzi. Odejście gatunku, który przez kilkaset tysięcy lat przekształcał planetę, a następnie zniknął, pozostawiając po sobie jedynie ruiny. Zaproszeni eksperci przeprowadzą nas przez hipotetyczny scenariusz tego, co stanie się z naszym światem po ostatnim człowieku. Jak szybko przyroda odzyska tereny zurbanizowane? Kiedy zapadną się wieżowce, a betonowe miasta zamienią się w lasy? Które z dzieł naszych rąk, od plastikowych butelek po zapory wodne i składowiska odpadów jądrowych, przetrwają tysiąclecia, a które szybko ulegną zniszczeniu? Zastanowimy się również nad tym, jakie dziedzictwo intelektualne, artystyczne czy kulturowe mogłoby zostać odnalezione przez hipotetycznych pozaziemskich badaczy naszej cywilizacji oraz co ta cała wizja mówi o naszych aspiracjach, kruchości i miejscu w wielkim łańcuchu ewolucji. Będzie to rozmowa o śladach, które po nas zostaną i tym, jak bardzo nasza obecność była jednocześnie potężna i ulotna.